La concejalía de Cultura de Cotobade, la Comunidad de Montes de Viascón y la Asociación de Veciños O Agro anunciaron ayer la convocatoria del sexto Memorial Ricardo Portela-O Gaiteiro de Viascón. El número de participantes del certamen, que se disputa en toque pechado y en modalidad individual, está limitado a 25.

La inscripción es gratuita pero hay que formalizarla antes del 17 de julio a las 13 horas. El concurso se celebrará el 18 de julio, a las 19 horas, siendo la entrega de premios un día después en el transcurso de una comida popular que se desarrollará en la carballeira da Portela, en Viascón.

El jurado tendrá en cuenta aspectos como la afinación, dificultad de la pieza, ejecución, puesta en escena y otras consideraciones. Los participantes tendrán que interpretar piezas de temática libre por orden de llegada hasta que el jurado remate la deliberación. Se otorgará un único premio de 1.200 euros. También se convoca un premio de 300 euros a la percusión. Dentro del memorial está el premio Irmáns Pichel a una figura ilustre del folclore.

Fuente:  La Voz de Galicia – Fecha de publicación: 26/06/2009

Onte dia 19/05/09 as 21:49 emitiuse unha reportaxe sobre un dos mellores gaiteiros da historia, no programa da  galega Alalá.

Para aquelas que no saiban que é o Alalá, dicir que  é un programa que relaciona a música tradicional galega e outras formas de patrimonio oral co contorno social e laboral, para non esquecer este valor cultural, e que ven emitindo dende fai case uns 3 anos.

O Gaiteiro de Viascón, con quen estará o “Alalá” desta noite, non só foi un dos mellores gaiteiros da historia, senón o gran defensor da música tradicional galega na segunda parte do século XX. El foi quen de unir todos os gaiteiros da época nos anos 60 e 70 para reivindicar a dignidade que merece o gaiteiro, porque durante moitos anos foi tratado como músico menor; chamarlle a alguén “gaiteiro ou gaiteiriño” chegou a ser apelativo de desprezo cara a unha persoa. As comisións de festas ou incluso o público non sempre foron respectuosos cos gaiteiros, así que Ricardo Portela destacou pola súa loita para reivindicar a figura do gaiteiro, sendo un dos precursores do festival de Ortigueira ou da Asociación de Gaiteiros Galegos.

A influencia musical de Ricardo Portela en grandes músicos de hoxe podémola ver no selo do toque pechado de Anxo Pintos ou Carlos Núñez, que eran parte da primeira banda “Xarabal” de Vigo da que o mestre Portela era padriño honorífico. A súa morte en 1992 foi un dos acontecementos máis tristes da nosa música no século pasado e a todas as homenaxes que se lle fixeron en vida engadíuselle a concesión da Medalla de Galicia en 1992, ou os sucesivos memoriais que se celebran na súa honra. Neste capítulo achegarémonos á figura dun dos gaiteiros máis importantes da historia de Galicia: Ricardo Portela, “O Gaiteiro de Viascón”

Ver video na páxina da RTVG

Co título de Foliada nas Rías Baixas, homenaxe a Ricardo Portela, o mestre, vénse de editar un dobre cedé dedicado ao gaiteiro pontevedrés que representou o nexo de unión coa tradición gaiteira, reivindicando a dignificación deste instrumento e abrindo camiño para a evolución da gaita nestes últimos 30 anos. Este traballo nace como iniciativa da recentemente creada Asociación de Toque Pechado de Pontevedra, encabezada polo gaiteiro Óscar Ibáñez, que pretende recuperar e difundir as formas de expresión gaiteiras propias de Pontevedra, con dixitacións pechadas das gaitas modelo tombal con ronquillo, de Manuel Villanueva, que empregaran Perfecto Feijoo ou Xan de Campañó, e a dixitación pechada estilo Ricardo Portela.

«Nun momento no que a gaita está a vivir un proceso de homoxeneización en dixitación aberta, é importante recuperar o referente de Portela», di Óscar Ibáñez. Esta gravación inclúe por primeira vez a familia, amigos, alumnos e portelistas en xeral, que pretenden potenciar a figura do gaiteiro de Viascón, o seu orixinal estilo interpretativo e o seu pensamento, co fin de chamar a atención das novas xeracións de gaiteiros. «Portela, ao igual que Perfecto Feijoo ou Avelino Cachafeiro, foi moito máis ca un gaiteiro, foi o último eslabón dunha xeración de gaiteiros tradicionais, o relevo directo do gaiteiro de Campañó e o de Soutelo», explica Óscar Ibáñez.

O traballo de homenaxe ao que foi primeiro presidente da Asociación de Gaiteiros Galegos e figura importante nos primeiros festivais de Ortigueira elaborouse durante dous anos, e divídese en catro bloques, con cedés, libretos e varios documentos.

A música

O dobre cedé publícase en Edicións do Cumio coa colaboración da Consellería de Cultura e os concellos de Pontevedra e Cotobade. Será presentado o día 11 nunha gala que se celebrará ás once e media da noite no Teatro Principal de Pontevedra e na que se alternarán entrevistas a familiares, amigos e portelistas , coas actuacións dalgúns dos músicos que colaboraron nesta homenaxe. Entre a lista de corenta gaiteiros e grupos están Óscar Ibáñez, Noitarega, Pepe Ferreirós, Nando Casal e Moncho García, Miguel Fraguas, Rédea Solta, Os Lerenses, Álvaro Novegil e Marmurios de Leucoiña.

Fuente: La voz de Galicia – Fecha de publicación: 08/07/2008